maandag 31 oktober 2011

Limburgs Erfgoed in beeldbank bijeen gebracht

Een groeiend aantal organisaties werkt samen aan de website Limburgs Erfgoed. De Limburgse geschiedenis is vastgelegd in boeken, prenten, kaarten, schilderijen, films en foto’s. Deze worden bijeen gebracht in Limburgs Erfgoed, waar de geïnteresseerde gebruiker de groeiende beeldbank op allerlei manieren kan doorzoeken. Van artefacten van bandkeramiekers tot industrieel erfgoed.

"De site is bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in Limburgs erfgoed. Op de Limburgse erfgoedsite vindt u onder meer links naar organisaties in Limburg die het cultureel erfgoed bewaren, bestuderen, promoten en tentoonstellen. U kunt er ook terecht voor topstukken, voorbeelden van en artikelen over specifieke thema's binnen het rijke Limburgse erfgoed". Ook handig voor historici en genealogen dus.
Limburgs Erfgoed bevat inmiddels méér dan 70.000 items.

woensdag 26 oktober 2011

Registers van de Krankenbezoeker uit Bergen op Zoom

Naar aanleiding van de recente reeks berichten over Doodsbriefjes tipte archiefinspecteur Albert Hoekstra ons over een leuke bron uit Bergen op Zoom in het Markiezenhof:
"In Bergen op Zoom bestaat nog een bijzondere bron, waarvan het ontstaan samenhangt met het feit dat deze stad sinds 1579 garnizoensstad was. De militaire overheid vreesde daar het uitbreken van besmettelijke ziekten, vanwege de grote opeenhoping van mensen. Bij een eerste teken van een besmettelijke ziekte moest ingegrepen kunnen worden. Daarom hield de stedelijke overheid een register bij, waarin de overlijdens genoteerd werden. Deze registers van de Krankenbezoeker zijn vanaf 1657 bewaard gebleven. In eerste instantie noteerde men enkel de naam van de overledenen, maar vanaf het laatste kwart vanaf de achttiende eeuw werden ook leeftijd, doodsoorzaak en adres vermeld."


Elly van Eekelen, coördinator dienstverlening van Het Markiezenhof in Bergen op Zoom, voorzag ons van de gedetailleerde gegevens over deze Begraaflijsten van de Krankenbezoeker 1657-1804 en de Overlijdensregisters van de Krankenbezoeker 1660-1811.
  • Begraaflijsten Krankenbezoeker 1657-1700 map 2   archief 31 inv.nr. 54.2
  • Begraaflijsten Krankenbezoeker 1657-1700 map 3   archief 31 inv.nr. 54.3
  • Begraaflijsten Krankenbezoeker 1657-1700 map 4   archief 31 inv.nr.54.4
  • Begraaflijsten Krankenbezoeker 1701-1804 map 1   archief 31 inv.nr.55.1
  • Begraaflijsten Krankenbezoeker 1701-1804 map 2   archief 31 inv.nr.55.2
  • Begraaflijsten Krankenbezoeker 1701-1804 map 3   archief 31 inv.nr.55.3
  • Begraaflijsten Krankenbezoeker 1701-1804 map 4   archief 31 inv.nr.55.4
  • Begraaflijsten Krankenbezoeker 1701-1804 map 5   archief 31 inv.nr.55.5
  • Overlijdensregister Krankenbezoeker 1660-1700     archief 31 inv.nr.56
  • Overlijdensregister Krankenbezoeker 1701-1737     archief 31 inv.nr.57
  • Overlijdensregister Krankenbezoeker 1738-1768     archief 31 inv.nr.58
  • Overlijdensregister Krankenbezoeker 1769-1801     archief 31 inv.nr.59
  • Overlijdensregister Krankenbezoeker 1702-1811     archief 31 inv.nr.60
De Begraaflijsten en Overlijdensregisters van de Krankenbezoeker zijn online raadpleegbaar. Ze kunnen worden ingezien via de database op de website van het Markiezenhof. Ga aldaar naar Zoeken en vinden, vervolgens naar bladeren in bronnen en kies daar voor  Bergen op Zoom en DTB registers.


Uiteraard worden de vermeldingen in de Begraaflijsten en Overlijdensregisters van de Krankenbezoeker ook teruggevonden bij het Zoeken op naam in de genealogische database op de website van het Markiezenhof.

maandag 10 oktober 2011

Overzicht geliquideerden WO II

In de Tweede Wereldoorlog werden meer dan 500 mensen geliquideerd door het verzet. Meestal ging het om collaborateurs of verraders, maar soms werden eenvoudige Duitse militairen of zelfs onschuldige Nederlanders gedood. Historicus Albert Oosthoek (Rotterdam, 1964) en journalist Jack Kooistra (Zwaagwesteinde, 1930) deden onderzoek naar de liquidaties in WO II en brachten veel bijzonderheden bijeen over een groot aantal gevallen.

Dit leidde in 2009 tot een mooi naslagwerk getiteld Recht op wraak. Liquidaties in Nederland 1940-1945. Van de verschillende slachtoffers wordt veelal vermeld waarom ze zijn omgebracht, waar en wanneer dit gebeurde en op welke wijze dat geschiedde. De slachtoffers zijn verdeeld over zes categorieën:
  • Duitsers, politiemensen, landwachters, bestuurders en Oostboeren en Oostfronters gedood door partizanen.
  • Collaborateurs en handlangers
  • V-Männer (= Vertrauens-Personen) en infiltranten
  • Lastige of gevaarlijke onderduikers
  • 'Bedrijfsongevallen'. Dubieuze aanslagen en misverstanden
  • Vuurgevechten en schermutselingen
Een apart hoofdstuk is gewijd aan Rotterdam, waar in 1944-1945 een heuse stadsguerilla woedde tussen de Knokploeg Rotterdam-Zuid en de Duitsers.

Albert Oosthoek en Jack Kooistra, Recht op wraak. Liquidaties in Nederland 1940-1945. Verschenen bij Penn Uitgeverij, Leeuwarden 2009, 320 pag.'s, prijs € 22,-,  isbn 978 90 77948 25 5

Jodenjacht en de onthutsende rol van de Nederlandse politie in WO II

In april 2011 werd tijdens het symposium getiteld Slachtoffers in een daderarchief een database gepresenteerd van ongeveer 9.000 namen van Joodse slachtoffers van de ca. 250 belangrijkste Jodenjagers die konden worden aangetroffen in het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) van het Nationaal Archief. De zoektocht naar die 9.000 slachtoffernamen werd uitgevoerd door zes onderzoekers onder leiding van Jan Kompagnie en Ad van Liempt.

De zoektocht in dit uitzonderlijk rijke archief leverde echter ook heel veel informatie op over de werkwijze en achtergronden van de daders. Die informatie heeft nu zijn weg gevonden naar een indrukwekkende boek: Jodenjacht. De onthutsende rol van de Nederlandse politie in de Tweede Wereldoorlog. De ondertitel vertelt in feite al bijna het hele verhaal. Een boek dat je gelezen moet hebben wanneer je wilt begrijpen hoe de Jodenjacht in WO II werd georganiseerd en van welke praktijken de daders zich bedienden. Zie ook het web-interview met Ad van Liempt.

Ad van Liempt en Jan H. Kompagnie (red.), Jodenjacht. De onthutsende rol van de Nederlandse politie in de Tweede Wereldoorlog. Vandaag verschenen bij Uitgeverij Balans, 352 pag.'s, prijs € 19,95, isbn 9789760033681

Ad van Liempt schreef in 2003 ook het boek Kopgeld, dat handelt over privé-personen die zich als premiejager schuldig maakten aan Jodenjacht. 

maandag 3 oktober 2011

Scripties van Jonge Historici online

"Een essentieel onderdeel van de universitaire opleiding tot historicus is het schrijven van werkstukken, essays en scripties, die alle slechts door één docent worden gelezen alvorens ze roemloos in de prullenbak verdwijnen of, in het beste geval, kortstondig dienst doen als onderzetter, kladblok of pakpapier voor een boterham oude kaas." Aldus opent de website van Jonge Historici Schrijven Geschiedenis (JHSG).  Een waar woord, dat schreeuwde om actie.

Een groepje jonge historici kwam in actie, hetgeen leidde tot de website JHSG. Via die website kunnen historisch geïnteresseerden allerlei interessante scripties terugvinden over uiteenlopende onderwerpen.  Wat bijvoorbeeld te denken van de scriptie van Edwin Bollebakker uit 2011 met de veelbelovende titel De WAO van de oudheid. Invalidenuitkeringen in Athene en Rome. Of de scriptie van Yannick Bijl, die nu hyperactueel is in verband met de tv-serie De Slavernij: Christelijke slaaf van Ottomaanse kapers. Ottomaanse kaapvaart en slavenhandel in de zestiende eeuw.

Een mooi initiatief kortom, die website van JHSG. Volg ze ook via Twitter.
Zie ook Historici.nl over JHSG.