woensdag 30 november 2011

Britse kranten 1700-1949 online.

Inmiddels is bijna iedereen wel bekend met de website Historische Kranten van de KB. Daar kun je vrij zoeken in vier eeuwen Nederlandse kranten. Onlangs werden er weer 1 miljoen pagina's toegevoegd aan die digitale verzameling.
De British Library heeft een soortgelijk initiatief: British Newspapers 1800-1900. Daar zijn inmiddels 2 miljoen pagina's van 19e eeuwse Britse kranten te doorzoeken.


In tegenstelling tot de Nederlandse site van de KB is de Britse site niet gratis. Maar wanneer je bij een onderzoek goede verwachtingen hebt om verder te komen via Britse kranten, dan loont het de moeite om voor 9,99 pond een week toegang aan te schaffen. Zie hier voor de voorwaarden. (In de bibliotheek van de British Library in Londen is de toegang tot de database wel gratis.)

De British Library heeft klaarblijkelijk afspraken met meerdere partijen, want er is nog een tweede website online waar oude kranten uit de collectie van de British Library kunnen worden doorzocht: The British Newspaper Archive. Deze bestrijkt met dik 3 miljoen pagina's een groter tijdvak, nl. 1700-1949. Ook hier moet worden betaald (zie voorwaarden).
Deze website heeft wel als voordeel dat je na het gratis zoeken een overzicht van hits krijgt met meer uitgebreide citaten uit de gevonden artikelen, waardoor je beter kunt inschatten wat voor jou de waarde is alvorens door te klikken en te gaan betalen.

Wat de Britse kranten interessant maakt is dat het kranten zijn van de absolute grootmacht in de 19e eeuw. In het Britse rijk ging de zon nooit onder, en de Britse politiek, zakenwereld en pers had een voor die tijd uitgesproken internationale blik. Met name voor onderzoekers met interesse voor migranten, Indië en De West kunnen Britse kranten een uitkomst zijn.

donderdag 24 november 2011

Lijsten van vegetariërs, dienstweigeraars, leden Walden, De Ploeg etc.

Website humanitarisme.nl biedt info over de geschiedenis van een aantal alternatieve idealistische bewegingen uit het laatste decennium van de 19e en de eerste helft van de 20e eeuw. Veel mensen kennen bijvoorbeeld wel de Kolonie Walden, een soort commune die in 1898 werd opgericht door de schrijver Frederik van Eden (1860-1932) en Weverij De Ploeg uit Bergeijk.

Frederik v. Eeden in Walden (ca. 1923)
Diverse organisaties en tijdschriften uit deze historische idealistische hoek komen aan bod, zoals de Vegetarische Bode en de Nederlandsche Vegetariërsbond. De website humanitarisme.nl lijkt nog in opbouw, wordt onderhouden door geestverwanten en biedt de onderzoeker een aantal interessante bronnen in de afdeling Persoonslijsten. Daarin onder andere overzichten van dienstweigeraars 1894-1918 met allerlei persoonsgegevens. Ook interessant is de Ledenlijst van de Nederlandsche Vegetariërsbond 1894 - 1918 en de leden van o.a. Walden en De Ploeg.

Met dank aan @VariasVias via Twitter
Zie ook website Frederik van Eeden Genootschap.

Transcripties kerkvisitatieverslagen oude bisdom Roermond (1559-1801) komen online

Wapen bisdom Roermond
Vanaf 31 december a.s. komen de transcripties van de kerkvisitatieverslagen van het oude bisdom Roermond online. Deze kerkvisitatieverslagen bestrijken de periode 1559-1801 en omvatten niet alleen het huidige volledig Nederlands-Limburgse bisdom Roermond, maar ook een groot aantal gemeenten in Duitsland en Brabant. Online komen niet alleen de scans van de originele verslagen (in Latijn), maar ook hun transcripties en vertalingen naar het Nederlands.

Om dit omvangrijke project te kunnen realiseren werkte het bisdom Roermond samen met het Regionaal Historisch Centrum Limburg. De verslagen zijn eerst geconserveerd en gedigitaliseerd met subsidie van Metamorfoze en vervolgens in een opvolgend project getranscribeerd en vertaald. Voor dat laatste werd met succes een beroep gedaan op een flink aantal Limburgse en Duitse subsidiegevers. Er wordt nog gezocht naar aanvullende financiering ten behoeve van de verslagen van gemeenten die eertijds onder het oude bisdom Roermond vielen maar nu bij Den Bosch horen.

De transcripties en vertalingen die klaar zijn worden rond 31december 2011 op internet geplaatst en gekoppeld aan de digitale versie van de originele visitatieverslagen. Het gaat dan om een eerste, voorlopige versie die nog zal worden gecontroleerd en waar nodig aangevuld en gecorrigeerd. De tweede en definitieve versie volgt vanaf 1 april 2012.

"De visitatieverslagen werpen licht op het kerkelijk leven aan de basis en de wijze waarop de bisschoppen daarop invloed trachtten uit te oefenen. In regel gaat het onder meer om gegevens over het kerkgebouw en de aankleding ervan, de ambtsvervulling en het gedrag van de pastoor en zijn medewerkers alsmede over het godsdienstig en zedelijk leven van de parochianen. Daarnaast bevat deze bron ook informatie die van belang is voor niet strikt kerkelijke aangelegenheden zoals demografie, genealogie, onderwijs, armenzorg, kunstgeschiedenis, volkscultuur en het plaatselijk gezag. Uit de beginperiode van het bisdom zijn als gevolg van de stadsbrand in 1665 vrijwel geen visitatieverslagen bewaard gebleven."

Zie ook website Bisdom Roermond

Voor de kerkelijke geschiedenis van Limburg is het archief van het oude bisdom Roermond 1559-1801 van cruciaal belang. Dit archief maakt deel uit van de collectie van het RHCL. Een eerste gedeelte van dit archief is sinds kort voor onderzoek toegankelijk: dat van het kathedraal kapittel 1297-1797. De online inventaris op het archief van het kathedraal kapittel 1297-1797 is ook van grote waarde voor de vroege geschiedenis van Sint-Odiliënberg en Roermond; het kapittel is ontstaan in Sint-Odiliënberg maar wegens onveiligheid in 1361 verplaatst naar Roermond. Het archief van het kathedraal kapittel is tevens van belang in de context van de kerkvisitatieverslagen.

Zie ook website RHCL