zaterdag 20 februari 2016

Verborgen Verleden zaterdag 20 februari 2016 Dominique van der Heyde


De basis voor elke aflevering van Verborgen Verleden wordt gelegd met behulp van het CBG|Centrum voor familiegeschiedenis. In de uitzending wordt een aantal familielijnen uitgewerkt voor de zoektocht van de hoofdpersoon, maar er zijn natuurlijk nog veel meer verhalen te vertellen. Naar aanleiding van ons onderzoek geven we op deze pagina’s nog wat extra informatie bij de betreffende uitzending.

Cabriolet in het hooi

Over Dominiques grootvader van moederskant, Jan Frederik van Erven Dorens (1904-1994) is een mooie anekdote bekend. Hij was architect en heeft onder meer huizen gebouwd in Laren, waar hij ook met zijn gezin woonde. Jan Frederik was de trotse eigenaar van een Lagonda, een prachtige Britse cabriolet. Tijdens de Tweede Wereldoorlog deed hij er alles aan om ervoor te zorgen dat de Duitsers hem niet in beslag zouden nemen. Daarom verstopte hij hem in een hooiberg, voordat hij zelf onderdook.
Bij de bevrijding werd de wagen echter wel geconfisqueerd – door de Binnenlandse Strijdkrachten. Zij gingen er vanuit dat het een auto van de vijand was, en vervoerden er op 5 mei 1945 triomfantelijk Prins Bernhard in naar Hotel de Wereld in Wageningen, waar de onderhandelingen over de Duitse overgave werden gevoerd.
Grootvader Jan van Erven Dorens heeft de Lagonda nooit teruggekregen en is daar zijn leven lang boos over geweest. Grappig te weten dat Bernard wel een goede vriend werd van zijn zoon Robbie van Erven Dorens.

Nagekomen bericht

De heer Robin van Erven Dorens meldde ons naar aanleiding van dit verhaal:
'Bovenstaand verhaal over de Lagonda van onze grootvader Jan van Erven Dorens klopt niet helemaal. Prins Bernhard is niet in "onze" Lagonda naar Hotel de Wereld gereden voor de overgave van de Duitsers maar in de Mercedes van Seyss Inquart. De Lagonda werd later wel ingezet om Montgomery te vervoeren tijdens zijn triomftocht door Amsterdam. De prins reed erachteraan in zijn "oorlogs-Bentley".'

De naam Van Erven Dorens

In onze familienamenbank worden 44 Van Erven Dorens genoemd. De telling is van 2007, dus het kunnen er inmiddels meer zijn, maar zeker is dat het allemaal familie van Dominique is. Het klinkt chique, de naam Van Erven Dorens. Maar waar komt die naam vandaan?
Bij dubbele namen denk je al gauw aan een adellijke afkomst met bezittingen, landgoederen, heerlijkheden en wat dies meer zij – maar doorgaans zit dat toch anders in elkaar.
Dominiques betbetovergrootvader Joannes Jacobus Josephus Hermanus van Erven (1802-1858) was degene die officieel toestemming vroeg om de naam Dorens, de familienaam van zijn moeder Bernardina Maria Susanna Dorens, aan de zijne te mogen toevoegen. De aanvraag werd in 1823 bij Koninklijk Besluit goedgekeurd. Werd hij gedreven door ijdelheid, vond hij het interessant om een dubbele naam te dragen? Misschien had het er iets mee te maken, maar er was vooral een puur zakelijke reden om de naam Dorens te willen voeren.
Joannes van Erven was net als zijn vader spiegel- en lijstenverkoper in het bedrijf van de familie van zijn moeder, de Firma Wed. G. Dorens en Zoon (opgericht in 1770). Het bedrijf was gevestigd aan het Rokin in Amsterdam (op nummer 56). Zo’n koninklijke goedkeuring om een tweede naam aan je familienaam toe te voegen, werd gegeven in het geval de betreffende tweede naam door gebrek aan mannelijke naamdragers dreigde uit te sterven. Op deze manier bleef de naam Dorens voor de familie behouden.

Familie met hofstede

Joannes’ zoon Eduard Walterus Bernardus (1830-1888) – Dominiques betovergrootvader - was net als zijn vader en grootvader koopman in spiegels. Hij trouwde op dertigjarige leeftijd – in Amsterdam – met de even oude Maria Cornelia Theresia Herckenrath (1830-1895). Maria Herckenrath was afkomstig uit een familie die (wél) een hofstede bezat, daar paste de dubbele naam van haar echtgenoot mooi bij.
Het huwelijk van Maria en Eduard was drie jaar vóór hun beider geboorte al voorafgegaan door een huwelijkse verbintenis tussen de twee families: Maria’s oom Louis trouwde in 1827 met Suzanna van Erven Dorens, dus waarschijnlijk kenden Maria en Eduard elkaar al van kinds af aan omdat ze min of meer familie waren.
De familie Herckenrath was eigenaar van de buitenplaats of hofstede Geerbron in Monster. Maria’s grootvader Gerardus Herckenrath, baljuw en schout van Monster, kocht het in 1801. Hij was arts, net als zijn zoon, Maria’s vader, Augustus Herckenrath (1794-1869). Augustus bracht zijn jeugd door op hofstede Geerbron, maar vertrok, eenmaal volwassen, naar Amsterdam. Maria werd in Amsterdam geboren, maar wie weet bracht ze haar vakanties door op Geerbron – misschien ook nog later, samen met haar man en kinderen.


De hofstede zelf bestaat niet meer, maar wel de grafkelder die halverwege de negentiende eeuw werd aangelegd en waarin leden van de familie Herckenrath die tussen 1844 en 1849 stierven, begraven liggen. Op een foto en bijbehorende plattegrond zijn veertien kisten te zien: tien kisten bevatten de lichamen van volwassenen; in drie kleine kistjes met de nummers 11, 12 en 13 liggen  kindjes. En in kist nummer veertien ligt ‘mevrouw Zuiderwijk, baker bij de familie Herckenrath’.


Het wapen van de familie Herckenrath bevindt zich in onze Heraldische Databank


In het maartnummer van Gen.magazine staat een uitgebreid interview met Dominque van der Heyde
Op bovenstaande foto Dominique in het Amstelhotel; over haar familieconnectie daarmee leest u in het interview. (Foto Leendert Brouwer)

2 opmerkingen:

  1. Mooie uitzending over het verborgen verleden van mijn nicht Dominique van der Heyde. Dat wij afstamden van een lid van de Spaanse inquisitie hadden we niet voor mogelijk gehouden. Bovenstaand verhaal over de Lagonda van onze grootvader Jan van Erven Dorens klopt niet helemaal. Prins Bernhard is niet in 'onze' Lagonda naar Hotel de Wereld gereden voor de overgave van de Duitsers maar in de Mercedes van Seyss Inquart. De Lagonda werd later wel ingezet om Montgomery te vervoeren tijdens zijn triomftocht door Amsterdam. De prins reed erachteraan in zijn 'oorlogs-Bentley'.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Dank voor deze aanvulling. Dat maakt het verhaal eigenlijk nog mooier!

      Verwijderen